İran’da ekonomik kriz, hayat pahalılığı ve özgürlük talepleriyle başlayan halk ayaklanmaları ülke genelinde etkisini artırarak devam ediyor. Haftalardır süren protestolarda güvenlik güçlerinin sert müdahalesi sonucu ölü sayısının hızla arttığı bildiriliyor.
Bağımsız insan hakları kuruluşlarının paylaştığı bilgilere göre, protestoların başlangıcından bu yana yüzlerce kişi hayatını kaybetti, binlerce kişi ise gözaltına alındı. Hayatını kaybedenlerin önemli bir bölümünün gençler ve öğrencilerden oluşması dikkat çekiyor. Özellikle büyük şehirlerde göstericiler ile güvenlik güçleri arasında şiddetli çatışmalar yaşanıyor.
Görgü tanıkları ve uluslararası basına yansıyan görüntülerde, güvenlik güçlerinin protestoculara gerçek mermi ve ağır güç kullandığı iddia ediliyor. Birçok kentte internet ve iletişim hatlarının kesilmesi, ülkedeki gelişmelerle ilgili sağlıklı bilgi alınmasını zorlaştırıyor.
İran yönetimi protestoları “dış güçlerin kışkırtması” olarak nitelendirirken, halk ise artan yoksulluk, işsizlik ve temel hakların kısıtlanmasına karşı sokaklardan çekilmiyor. Kadınların ve gençlerin ön saflarda yer aldığı gösteriler, son yılların en geniş katılımlı toplumsal hareketlerinden biri olarak değerlendiriliyor.
Birleşmiş Milletler ve uluslararası insan hakları örgütleri, İran’da sivillere yönelik şiddetin durdurulması çağrısında bulunarak bağımsız soruşturma talep etti. Birçok ülke, yaşanan ölümlerden duyduğu endişeyi dile getirirken, bölgedeki gelişmeler yakından takip ediliyor.
İran’da artan ölümler ve devam eden halk ayaklanmaları, ülkenin geleceğine dair belirsizliği derinleştirirken, yaşananların bölgesel ve küresel etkilerinin de olabileceği değerlendiriliyor.
İran İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (HRANA), 11 Ocak'ta yayımladığı raporda, 37'si emniyet görevlisi ve biri savcı, 8'i çocuk olmak üzere 544 kişinin hayatını kaybettiğini, 10 bin 681 kişinin de gözaltına alındığını paylaştı.
Tesnim Haber Ajansı, gösterilerde hayatını kaybeden emniyet görevlisi sayısının 111'e ulaştığını duyururken, göstericilere ilişkin resmi açıklama yapılmadı.
Protestoların şiddetlenmesiyle internetin kesildiği İran'da telefon şebekesi de sağlıklı çalışmıyor. İran'daki resmi haber sitelerine de sağlıklı şekilde ulaşılamıyor.
Tahran Belediye Başkanı Ali Rıza Zakani, 8 Ocak'ta, protestocuların kamu ve özel mülklere geniş çaplı zarar verdiğini açıkladı.
Tahran'da göstericiler arasındaki bazı grupların otobüs, itfaiye aracı ve 42 araç, 24 ev, 25 cami ve 2 hastane ile 26 bankanın da aralarında olduğu kamu binalarını tahrip ettiğini aktaran Zakani, "yabancı düşmanların" Tahranlı çocuk ve gençleri kamu mallarına zarar verebilmek için kullandığını söyledi.
KAYNAK ; HABER MERKEZİ
